اصول پوشش و آرایش در نگاه اسلام

پرسش . آیا در نوع پوشش و آرایش، اصول ثابت و مشخصى وجود دارد و یا در هر زمان باید متناسب با شرایط آن روز باشیم؟

پاسخ:

اسلام در کنار آزادى انتخاب در نوع آرایش و پوشش، اصول ثابتى را نیز تعیین نموده است که با تمسک بدان در همه زمان ها مى توان ضمن مصونیت نسبت به از دست دادن هویت ملى و دینى، از پیامدهاى منفى افراط و تفریط در خودآرایى و مدگرایى در امان بود.

اصول پوشش و آرایش در نگاه اسلام را مى توان در موارد ذیل جستجو کرد:

1. پاکیزگى و نظافت

رعایت پاکیزگى و نظافت در پوشش و آراستگى یکى از اصول ثابتى است که اسلام بر آن تأکید دارد. به گونه اى که خداوند متعال در قرآن به پاک نمودن لباس توصیه نموده و بیان داشته است: «وَ ثِیابَکَ فَطَهِّر»[1]؛ «و لباست را پاک کن».

آیه فوق در حقیقت خطاب به مردم است که پاکیزگى لباس ظاهر از مهم ترین نشانه هاى شخصیت و تربیت فرهنگ انسان است.[2]

پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله)  نیز بر نظافت اصرار داشته و آن را جزو ایمان برشمرده و فرموده اند: «پاکیزگى جزئى از ایمان است»[3] و یا فرموده اند: «هر کس لباسى مى پوشد، باید آن را نظیف نگه دارد»[4].

بنابراین هرگونه پوشش و آرایش ـ چه سنتى باشد و چه در قالب مد ـ که در قالب مد ارائه گردد اگر با اصل پاکیزگى و نظافت منافات داشته باشد از سوى اسلام مردود است.

2. آراستگى و مرتب بودن

دین اسلام افزون بر تکیه و تأکیدى که به مسئله نظافت و پاکیزگى دارد، به آراستگى ظاهر و مرتب بودن نیز به عنوان یک اصل مهم توجه نشان داده است.

در حدیثى از قول پیامبر اکرم (صلی الله علیه وآله)  در مورد شخصى ژولیده چنین آمده: «خداوند متعال شخص آلوده و ژولیده را دشمن مى دارد»[5].

در سیره پیامبر (صلی الله علیه وآله)  نیز چنین نقل شده که هنگام بیرون رفتن از خانه در آینه و یا آب مى نگریست و خود را مرتب مى کرد. امام صادق (علیه السلام)  در این زمینه چنین مى فرماید: «مردى به در خانه پیامبر ایستاده بود و اجازه مى خواست که آن حضرت را ببیند. پیامبر (صلی الله علیه وآله)  از اتاق خارج شد و کنار ظرفى که در آن آب بود، ایستاد و محاسن خود را صاف و نظرى به آب  کرد و سپس به داخل خانه بازگشت. عایشه (با تعجّب) گفت: اى رسول خدا! تو سیّد فرزندان آدم و رسول خدایى. در کنار آن ظرف آب ایستادى و خویش را آراستى! پیامبر به او فرمود: «اى عایشه! خداوند دوست دارد وقتى بنده مؤمن براى ملاقات برادرش از خانه خارج مى شود، خود را آراسته و آماده کند».[6]

براساس این اصل نیز مدهایى که نتیجه اى جز ژولیدگى و پلشتى ندارد، از سوى اسلام مورد قبول واقع نخواهد بود.

3. رعایت عرف جامعه

رعایت هویت ملى و دینى در پوشش و آرایش یکى از اصول مهم حقوق اجتماعى است؛ امام صادق (علیه السلام)  در توصیه به یکى از یاران خود به نام عُبَیدِ بْنِ زِیادٍ فرمودند: «خداوند آشکار کردن نعمت را بیش از پنهان نگاه داشتن آن دوست مى دارد، پس جز این مباد که با بهترین شکل آرایش مرسوم قوم خویش خود را بیارایى».[7]

از همین رو در اسلام پوشیدن لباس هایى که به جهت جنس پارچه، رنگ و کیفیت دوخت، معمول نبوده، خلاف شأن افراد بوده و موجب جلب توجه و انگشت نما شدن شود، ممنوع شده است. براساس تعالیم اسلامى استفاده از این گونه لباس ها که در بیان روایات «لباس شهرت» نام دارد، به دلیل اینکه موجب خود بزرگ بینى یا حقارت، یا ایجاد ضعف شخصیت  و یا هتک حرمت و خوارى مسلمان مى گردد ممنوع است.

امام صادق (علیه السلام)  فرمود: «براى انسان از نشانه هاى خفت و خوارى همین بس که لباسى بپوشد که به آن مشهور شود»[8].

4. رعایت جنسیت

نوع لباس و آرایش افراد، باید با جنسیت آنها نیز تناسب داشته باشد. به همین دلیل باید بین لباس و آراستگى مردان و زنان تفاوت وجود داشته باشد و هر یک از این دو جنس از لباس و آرایش مخصوص خود استفاده کرده، از پوشیدن لباس جنس مخالف خوددارى نمایید. امیر مؤمنان (علیه السلام)  شخصى را دیدند که جامه اش را (همچون زنان آن وقت) بر زمین مى کشید! حضرت فرمود: مرا خوش نمى آید که مردى شبیه به زنان باشد.[9]

در متون دینى مردانى که لباس زنان و زنانى که لباس مردان را بپوشند، از رحمت خدا به دور مى خواند و در روایات متعددى از تشبه زنان به مردان و مردان به زنان نهى شده است. در چندین روایت اشخاصى که در رفتار و لباس پوشیدن خود را مانند جنس مخالف کنند، مورد لعن خدا و رسول خدا (صلی الله علیه وآله)  قرار گرفته اند.

امام باقر (علیه السلام)  فرموده اند: «رسول خدا (صلی الله علیه وآله)  به مردانى که خود را همانند زنان بیارایند و رفتار زنانه اى داشته باشند، و زنانى که خود را به شکل مردان  درآورند، لعنت فرستاد»[10].

در روایتى از نبى مکرم اسلام (صلی الله علیه وآله)  آمده است که: «خداوند چهار گروه را از رحمت خویش دور کرده است و خدا و رسولش و ملائکه بر آنان لعن مى فرستند... یکى از این گروه ها زنانى هستند که خود را شبیه مردان مى کنند»[11]. از این رو مراجع تقلید نیز آرایش زنانه را براى مردان جایز نمى دانند.[12]

در پایان باید گفت دختران و پسرانى که ویژگى هاى جنس مخالف را از خود بروز مى دهند، کمتر مى توانند با نقش خود سازگار باشند؛ چنین افرادى از نقشى که ایفا مى نمایند احساس رضایت نمى کنند و از نگاه روان شناسانه دچار اختلال در هویت جنسى خوانده شده اند[13].

5. رعایت عفاف و حیاء

حیاء سرچشمه همه زیبایى هاست[14] و اسلام براى آراستگى، رعایت حیاء و عفت را به عنوان یک اصل ثابت قرار داده است. براساس این اصل هرگونه پوشش و آرایش، از هر نوع، شکل، رنگ و مُدى که مخالف عفت و حیاء بوده، باعث تهییج و برانگیختن احساسات دیگران در جامعه شود،  ممنوع است؛ زیرا زنان و مردان مسلمان در فعالیت هاى اجتماعى و به هنگام مواجهه با نامحرمان، باید با جنبه هاى انسانى خود حضور یابند، نه با جنبه هاى تحریک آمیز که نتیجه اى جز انحطاط فرد، خانواده و جامعه به دنبال نخواهد داشت.

6. پرهیز از خودنمایى و فخرفروشى

گاه آراستگى راهى براى فخرفروشى و احساس تفاخر است، از این رو اسلام به شدت آن را نفى مى نماید. احادیث معصومین (علیهماالسلام) بیانگر آن است که حتى در پوشیدن لباس باید نیت انسان پاک و زیبا باشد از همین رو اسلام مبناى خود را در پوشش، پرهیز از خودنمایى، مباهات و فخرفروشى قرار داده و کسانى را که بدین منظور لباس مى پوشند مورد نکوهش قرار داده است.

پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله)  مى فرماید: «هر کس لباس بپوشد که بدان برترى جوید و مردم به او بنگرند خدا به او ننگرد تا آن لباس را از تن به در کند»[15].

در روایت دیگرى فرموده اند: «بپرهیز که براى بزرگ منشى و خودنمایى جامه بلند بپوشى، که خداوند خودخواهى را دوست ندارد و در قیامت به او نظر ننماید»[16].

7. پرهیز از تشبه به کفار

 باید از لباس ها و آرایش هایى که نشانه وابستگى به فرهنگ بیگانه و خرده فرهنگ هاى انحرافى است، اجتناب کرد، از این رو در متون دینى آمده است: «خداوند به پیامبرى فرمود: به قومت بگو، لباس دشمنان مرا نپوشند و غذاى دشمنان مرا نخورند و خود را به شکل دشمنان من در نیاورند و اگر این کار را بکنند، آنها هم دشمنان من هستند. همان طورى که آن کفار و مشرکین دشمن من هستند»[17]. این است که «تشبّه به کفار» و خود را در ظاهر به شکل غیرمسلمان ها درآوردن، حرام است.

دلیل ممنوعیت این ناهنجارى آن است که رفته رفته «از خودبیگانگى» به دوگانگى در رفتار فردى و اجتماعى منجر مى شود و با گذشت زمان به طور طبیعى زمینه براى همرنگى هاى دیگر در سایر شئون زندگى فراهم مى شود تا آنجا که به تدریج موجودیت دینى و ایمانى و هویت اصیل از دست مى رود.[18] چنان که پیامبر خدا (صلی الله علیه وآله) فرموده اند: «هر که به گروهى تشبه جوید، از آنهاست»[19].

شهید مطهرى درباره این اصل اسلامى مى گوید: «از نظر اسلام زبان انگلیسى و ژاپنى و فارسى یکى است... اما اسلام یک چیز دیگر گفته است. گفته شخصیت باختن حرام است. مرعوب دیگران شدن حرام است. تقلید کورکورانه کردن حرام است، هضم شدن و محو شدن در دیگران حرام  است. طفیلى گرى حرام است. افسون شدن در مقابل بیگانه مانند خرگوشى که در مقابل مار افسون مى شود حرام است... انحرافات و بدبختى هاى آنها را به نام پدیده قرن جذب کردن حرام است، اعتقاد به اینکه ایرانى باید جسماً و روحاً و ظاهراً و باطنا فرنگى بشود حرام است»[20].

8. اعتدال و میانه روى

اسلام در استفاده از انواع پوشش ها و زینت ها حد اعتدال و میانه روى را به عنوان یک اصل، برگزیده و هرگونه افراط و تفریط را مردود شمرده است. براساس همین اصل در صورتى که پیروى از مد و مدگرایى به حد تجمل پرستى و افراط برسد مطرود است؛ زیرا این کار یکى از مصادیق اسراف است و اسراف از جمله گناهان کبیره مى باشد و خداوند متعال نیز به اسراف کاران وعده دوزخ داده و فرموده: «و مسرفان اهل آتشند»[21].

[1]. مدثر 74، آیه 4.

[2]. تفسیر نمونه، مکارم شیرازى، تهران، دارالکتب الإسلامیة، 1374ش، اول، ج 25، ص212.

[3]. طب النبى (صلی الله علیه وآله) ، ابوالعباس مستغفرى، قم، انتشارات رضى، اول، 1362ش، ص 21.

[4]. مشکاة الأنوار فى غرر الأخبار، ص 263.

[5]. نهج الفصاحة (مجموعه کلمات قصار حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) )، ص 304.

[6]. مکارم الأخلاق، ص34.

[7]. الکافى، ج 6، ص 440.

[8]. وسائل الشیعة، ج 5، ص 24.

[9]. لوامع صاحبقرانى، ج2، ص 92.

[10]. مستدرک الوسائل، ج3، ص246.

[11]. همان، ج13، ص203.

[12]. جهت کسب اطلاع بیش تر به نظر مرجع تقلید خود مراجعه نمایید.

[13]. جهت اطلاع بیش تر به کتاب هایى که در زمینه هویت و درمان جنسى نگاشته شده، مراجعه کنید.

[14]. تحف العقول، ص 84.

[15]. نهج الفصاحة (مجموعه کلمات قصار حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) )، ص 704.

[16]. مکارم الأخلاق، ص 109.

[17]. الجواهر السنیة کلیات حدیث قدسى، ص 680.

[18]. آیین بهزیستى در اسلام، ج 4، ص 23.

[19]. نهج الفصاحة (مجموعه کلمات قصار حضرت رسول (صلی الله علیه وآله) )، ص 737.

[20]. ر.ک: نظام حقوق زن در اسلام، مرتضى مطهرى، ص 130 - 135.

[21]. غافر 40، آیه 43.

سید محمد علوی زاده لایک ۰

نظرات  (۰)

ارسال نظر آزاد است، اما اگر قبلا در بیان ثبت نام کرده اید می توانید ابتدا وارد شوید.
شما میتوانید از این تگهای html استفاده کنید:
<b> یا <strong>، <em> یا <i>، <u>، <strike> یا <s>، <sup>، <sub>، <blockquote>، <code>، <pre>، <hr>، <br>، <p>، <a href="" title="">، <span style="">، <div align="">
تجدید کد امنیتی
دنبال کنندگان ۳ نفر
این وبلاگ را دنبال کنید
کلمات کلیدی
آخرین نظرات
آخرین مطالب
نرم افزار اندروید احکام تخصصی بانوان (نسخه آزمایشی)
تبدیل وبلاگ تخصصی احکام بانوان به وبسایت
آمار بالای حضور دختران در کنکور، معضل است نه افتخار/ لزوم تحصیل جوانان در رشته‌های مورد نیاز جامعه
مطالعه و دانلود 5 کتاب درباره کریمه اهل بیت حضرت معصومه (سلام الله علیها)
عده در ازدواج موقت
انجام کارهای خانه؛ واجب یا مستحب!
اجازه پدر برای ازدواج موقت دختر غیرباکره
مـخـارج سـفـر زن
رابطه تمکین و نفقه
اگر مـرد نـفـقـه زن را نـپـردازد!
پربیننده ترین مطالب
خواندن داستان هاى شهوانى
دانلود کتاب رساله دانشجویی / سید مجتبی حسینی word و pdf
مسلمان شدن دانشمند یهودی به خاطر معجزه علمی قرآن در مورد عده زن مطلقه
دانلود کتاب احکام آراستگی ظاهری
چادری های بی حجاب/کاریکاتور
بسم الله الرحمن الرحیم
دانلود کتاب احکام روابط زن و شوهر / word و pdf
مانعیت کاشت ناخن مصنوعی برای غسل و وضو؟؟
حکم شرعی پوشش صورت برای چهره های زیبا
مطالعه و دانلود 5 کتاب درباره کریمه اهل بیت حضرت معصومه (سلام الله علیها)
موضوعات
احکام تصویری و پوستر
احکام ازدواج
احکام جنابت
احکام دختران
احکام غسل
احکام نجاسات و ظروف
احکام حیض (پریود، عادت یا قاعدگی)
احکام نفاس
احکام استحاضه
احکام آمیزش و روابط زناشویی
احکام پوشش و حجاب
احکام زینت و آرایش
احکام محرم و نامحرم
احکام فرزندان
احکام ارث و دیه
احکام طلاق و عده
احکام حقوق زن و شوهر
احکام بارداری و جلوگیری
احکام شیردهی
احکام سقط جنین
احکام نگاه
دانلود
احکام انحرافات جنسی (زنا، همجنس بازی،خود ارضائی یا استشهاء و...)
فلسفه احکام
مسائل و موضوعات متفرقه مورد نیاز زنان
آرشیو مطالب
ارديبهشت ۱۳۹۶ ( ۲ )
شهریور ۱۳۹۴ ( ۱ )
بهمن ۱۳۹۳ ( ۲ )
دی ۱۳۹۳ ( ۳۳۶ )
آذر ۱۳۹۳ ( ۲۸۹ )
نویسندگان
سید محمد علوی زاده ( 334 )
ا. سیدی ( 250 )
ح. اعتماد ( 46 )
پیوند ها
دفتر مقام معظم رهبری آیت الله العظمی خامنه ای
دفتر حضرت آیت الله العظمی سید علی سیستانی
دفتر آیت الله العظمی حسین‎ وحیدخراسانی
دفتر آیت الله العظمی ناصر مکارم شیرازی
دفتر آیت الله العظمی حسین نوری همدانی
مؤسسه فرهنگی حوراء بانوان استان همدان
کمپین ارادت به امام نقی علیه السلام
Ƹ̵̡Ӝ̵̨̄Ʒ حجاب و عفاف Ƹ̵̡Ӝ̵̨̄Ʒ
سایت گناه شناسی
ریحانه های بهشتی
گلی از گلهای بهشت
مسیحیت شناسی
پاتوق بچه شیعه ها
گناه شناسی
73 فرقه
روضه
پیوندهای روزانه
جلو افتادن عادت
لکه بینی
طراح قالب : عرفـــ ـــان قدرت گرفته از بلاگ بیان